DEFINITIONS AND PHRASES
IN AN FOCLÓIR BEAG
cuntas giorraithe agus gan tugtha ach na príomhphointí
duine atá tugtha don aighneas
tugtha do bheith ag taisteal nó ag imeacht ó áit go háit
an méid blianta atá tugtha ar an saol ag duine nó rud (cén aois é?); fad saoil; seanaois (ag dul in aois); tréimhse, ré (ó aois go haois); céad bliain (an fichiú haois)
cosúil le bagairt; tugtha do bhagairtí
tugtha do bheith ag ceartú daoine
tugtha don ghadaíocht; (le hainmhí) tugtha don treaspás, bithiúnta
tugtha do bhréaga; nach bhfuil fíor
tugtha do chaitheamh airgid, rabairneach, vástúil
tugtha do bheith ag caitheamh, don chaiteachas
an focal i bhfoclóir a bhfuil míniú tugtha air
gearánach, tugtha don chasaoid
tugtha do cheathanna, cith anois agus cith arís ann
tugtha do cheisteanna, fiafraitheach
léirmheastach; tugtha don chámas; an-tábhachtach nó tromchúiseach
tugtha do dhearmaid a dhéanamh nó do rudaí a dhearmad
duine atá tugtha don ól; súmaire, stocaire
séantach; doicheallach, tugtha don diúltú
a bhaineann le dlí, bunaithe ar dhlí, dleathach (argóint dhlíthiúil); tugtha do dhul chun dlí
bheith tugtha don éileamh nó don tsíoriarraidh
duine atá tugtha don ghanfhiosaíocht; gadaí
fiosrach, tugtha do cheisteanna a chur
tugtha do cheisteanna nó do bheith ag cur faisnéise, fiafraitheach
fíor; tugtha d'insint na fírinne
tugtha do bheith ag gabháil rudaí; santach
tugtha don gháire, gealgháireach
tugtha do ghearáin a dhéanamh, casaoideach
tugtha do rudaí a dhéanamh, gnóthach; ag feidhmiú in ionad duine eile, sealadach (bainisteoir gníomhach)
lúfar, bríomhar, anamúil; tugtha, luite (ligthe ar an ól, le staidéar)
tugtha don cháineadh nó don lochtú
oiriúnach ceart; tugtha, ceanúil (luiteach le staidéar)
tugtha don mhagadh; ag déanamh magaidh
atá ina mhalairt (leagan malartach); tugtha don athrú (intinn mhalartach); is féidir a malartú (earraí malartacha)
tugtha do na mallachtaí; mallaithe
tugtha do bheith ag smaoineamh go domhain; maith ag cuimhneamh, tuisceanach, éirimiúil; ar do chéill (tréimhse mheabhrach i dtinneas)
nach gcuirfeadh duine ar meisce; gan a bheith tugtha don ól
tugtha don ól; ar meisce; súiteach
plé déanta air; tugtha, tnáite
tráthúil, in am; tugtha do bheith in am
in am, tugtha do bheith in am
a phreabann, tugtha do phreabadh, preabanta
lán de bhóithre; tugtha don bhóithreoireacht
lán de rómánsaíocht nó tugtha di
seal (gach duine ar a shea); cúrsa (tá a shea tugtha)
ag sileadh, tugtha don sileadh (súile silteacha; samhradh silteach); (le duine) caifeach, rabairneach