DEFINITIONS AND PHRASES
IN AN FOCLÓIR BEAG
amhránaí fir a bhfuil guth aige nach bhfuil chomh domhain ar fad le dord
liathróid snátha nó corda; aon rud cruinn nó teann (ceirtlín cabáiste; ceirtlín fir)
togha fir (mná)! mo sheacht mh'anam thú!
rud mór dá chineál (cránaí fir, cránaí cloiche, cránaí bréige)
an fhéasóg ar liopa uachtarach fir
stumpa; píosa mór; aon rud mór (fairceallach fir, mná)
duine fireann fásta; rud i bhfoirm fir (fear bréige, fear sneachta); fear céile (í féin agus a fear)
figiúr i gcruth fir a chuirtear ina sheasamh i ngort chun éanlaith a choinneáil ó bharra
cruth fir déanta as sneachta
(in abairt) sciorta pléatach ó bhásta go glúine, go mór mór mar a chaitheann fir Alban
cos planda; barr práta etc.; triopall; strapaire fir
aibíocht, neart, cumas (in inmhe fir)
iomadúlacht; (sa ghramadach) níos mó ná ceann amháin (ar nós, mná an t-iolra ar bean, fir ar fear)
duine misniúil cróga; duine mór le rá i mbéal an phobail mar gheall ar a thréithe; an príomhphearsa fir i leabhar nó i ndráma nó i scannán
clann fir chéile nó mná céile duine (ach nach iad a chlann féin iad)
iníon fir chéile nó mná céile duine (ach nach í a iníon féin í)
mac fir chéile nó mná céile duine (ach nach é a mhac féin é)
ball éadaigh faoi mhuinchillí a chaitheann fir faoina gcóta; ball cosúil le léine scaoilte a chaitheann sagart ag léamh Aifrinn
samhail de rud i bhfoirm ruda eile (ar nós, diabhal de ghasúr, leon fir, bábóg girsí)
duine nach bhfuil in aois fir nó mná fós
úsáid, imirt (arm etc.); seift, plean; gníomh; gail, gaisce; inmhe, aois fir (teacht in oirbheart)
mac rí nó banríona; duine uasal (prionsa fir, mná)
bíoma adhmaid; aon ní mór dá chineál (rachta fir)
an t-achar idir barr ordóige agus lúidin fir agus iad scartha ar fad ó chéile, naoi n-orlaí; raon láimhe, feá; leithead; fad searrtha
ceann mór dá chineál (seibineach fir, giorria)
céile mná nó fir, nuachar
seó bóthair a mbíonn gleacaithe, fir ghrinn, aisteoirí, ainmhithe etc., páirteach ann (istigh i bpuball mór cruinn a bhíonn sé go minic); spórt, greann (bhí lá sorcais againn)
cuaille, posta; stoc, stumpa (staic fir)
strapaire breá (fir nó mná)
an guth cinn fir is airde dá bhfuil ann; duine a bhfuil an guth sin aige
caipín agus sais casta air a chaitheann fir sa Domhan Thoir