TORTHAÍ
SAN FHOCLÓIR BEAG
taobh fir1 cliathán amháin de rud (taobh bosca, carraige; ó thaobh go taobh an tí); ciumhais, bruach (le taobh na habhann, ar thaobh an bhóthair); páirt, cuid (an taobh istigh, amuigh); cliathán, slios (mo thaobh deas, sínte ar mo thaobh); treo (an taobh theas, taobh na láimhe deise); ceantar (taobh tíre); foireann, dream, cúis (an taobh a chaill an báire); sliocht (lean sé taobh a athar); muinín, iontaoibh (ná tabhair taobh le mionnaí móra) ► taobh amuigh lasmuigh ► taobh istigh laistigh ► taobh le, i dtaobh le ag brath ar (i dtaobh leis an méid sin) ► i dtaobh mar gheall ar, maidir le (cad ina thaobh) ► le taobh le cois, i dteannta
SAINMHÍNITHE AGUS ABAIRTÍ
SAN FHOCLÓIR BEAG
(déan é ach ná caith an lá leis); taobh amuigh de (ní raibh ann ach an triúr againn; níl ann ach go n-aithním é; ach amháin mé féin); ar acht go (tá sé blasta ach salann a chur air); chomh luath is (ach mise greim a fháil air); murach (ach grásta Dé)
tógáil páistí taobh amuigh dá dteaghlach féin (máthair altrama)
cé is moite (de), taobh amuigh de, seachas (ach amháin an ceann seo)
comhairleoir dlí, duine a ghníomhaíonn i gcúirt, agus taobh amuigh de, do dhuine i gcúis dlí
dó beag ar an taobh amuigh, ruadhó
ach amháin, taobh amuigh (de) (cé is moite díom féin)
cóta fada trom a chaitear taobh amuigh
duine taobh amuigh dá thír nó dá dhúiche féin, strainséir; duine truamhéalach
taobh amuigh (de), seachas (diomaite de sin, diomaite díomsa)
ón taobh amuigh, strainséartha, iasachta
os cionn, ard- (forbhalla, forcháin); taobh amuigh, seachtrach (forbhrat, forbhríste); an-, ró- (foraosta, forard, forbhfáilte)
taobh amuigh, seachtrach; iargúlta
a bhaineann leis an tír gan dul taobh amuigh di
duine de na cúlaithe díreach taobh amuigh den bhéal báire
taobh amuigh; amuigh faoin aer
duine de na cúlaithe taobh amuigh de na lánchúlaithe
duine de na tosaithe taobh amuigh de na lántosaithe
creimire beag téagartha a réabann poll dó féin sa talamh (Níl sé le fáil in Éirinn taobh amuigh den Zú)
tógáil chosanta ón tsíon taobh amuigh de dhoras tí; áirse; halla tosaigh; pasáiste
na marcanna agus na siombailí taobh amuigh de na litreacha, go háirithe an lánstad, an chamóg etc., a úsáidtear i scríbhneoireacht
ball cosanta ar shalachar a chaitear taobh amuigh d'éadach
bothán beag taobh amuigh chun fothana nó stórála
bóthar (níos leithne ná lána) agus tithe ar thaobh amháin nó ar an dá thaobh de; lantán taobh amuigh de theach
líne ar thaobh réileáin imeartha, cúirte leadóige etc.; an spás díreach taobh amuigh den líne sin
aon áit taobh amuigh de bhaile mór nó de chathair; aon talamh nó náisiún ar leith (an Fhrainc, an Spáinn - dhá thír san Eoraip); ceantar, réigiún (sa taobh tíre seo); talamh (i gcomórtas le farraige) (dul i dtír, rudaí a chur i dtír); tuath (ceol tíre; buachaill tíre)