EXACT MATCHES
IN AN FOCLÓIR BEAG
cneá bain4 briseadh nó gearradh sa chraiceann de bharr timpiste nó buille
DEFINITIONS AND PHRASES
IN AN FOCLÓIR BEAG
(le cneá) bheith ag déanamh ábhair
lasadh arís; séideadh, adhaint (ar chneá)
píosa éadaigh a chastar thart ar ghortú nó ar chneá
preabarnach mar a bheadh ar chneá
cneá leata nó spota aicídeach ar dhuine nó ar ainmhí nó ar phlanda; cantal, crostacht
meall bog aráin, síol rois etc., déanta le huisce fiuchta agus leata ar mhuislín le cur ar neascóid nó ar chneá
craiceann a theacht ar chneá, leigheas
ar dhath na fola; (le tine) ar lasadh; (le cneá) oscailte; (le talamh) treafa nó iompaithe; fuilteach (bhí sé ina chogadh dearg); amach is amach (bhí an t-ádh dearg air)
comhla ar insí ar féidir í a oscailt agus a dhúnadh i dteach nó i seomra nó i gcupard; an oscailt ina bhfuil an chomhla; (sheas sé sa doras); oscailt, mar a bheadh ar chneá
fearg a bheith ort le duine; droch-chuma a bheith ar spéir, aimsir etc.; dearg, greadta (mar a bheadh cneá)
crústa tirim a thagann ar chneá agus í ag cneasú; gríos, tochas
solas nó tine a theacht nó a chur ar rud (lampa, tine a lasadh; ní lasfaidh an gual); múscailt (lasadh feirge); éirí feargach (cneá ag lasadh); deargadh (las sé suas san aghaidh)
mírún, mioscais, droch-chroí; (le cneá, créacht) díth nó dochar (a bheadh ina thrúig bháis)
tinneas, breoiteacht; cneá oscailte atá mall ag cneasú, nó an braon a thagann aisti
meascán d'uisce, gaineamh agus aol a chuirtear ar bhallaí, áit a gcruann sé agus a gcuireann sé bailchríoch mhín orthu; ungadh leighis le cur ar an gcneas; téip ghreamaitheach leighis ar chneá nó ar ghortú; duine bog baoth
galar tromchúiseach (glas fiacla) a chuireann glas ar mhatáin an ghéill, agus a thagann de bharr frídín a theacht isteach sa sruth fola trí chneá
ionsaí; boirbeáil (ag tolgadh stoirme; cneá ag tolgadh); tógáil (tholg sé slaghdán as)