TORTHAÍ
SAN FHOCLÓIR BEAG
ealaín bain2 líníocht, péintéireacht agus dealbhóireacht; eolaíocht, scil; brainse léinn ollscoile (mar a dhéanann Baitsiléir Ealaíon); ceardaíocht; slí bheatha ► ealaíona cleasa, gothaí, geáitsí
SAINMHÍNITHE AGUS ABAIRTÍ
SAN FHOCLÓIR BEAG
an ealaín a ghabhann le stiúradh eitleán
ealaín nó toradh an aistrithe ó theanga go teanga eile
aingeal d'ord áirithe; aingeal i gcruth linbh (i gcúrsaí ealaíne)
ealaín, go háirithe ealaín na filíochta; dréacht i bhfilíocht seachas i bprós ina léiríonn duine a smaointe agus a shamhlaíocht (i línte tomhaiste de ghnáth agus rím iontu); cinniúint (bhí an bás i ndán dó)
an ealaín nó an chumhacht a deirtear a thugann torthaí iontacha le cabhair ó fhórsaí an nádúir nó ó neacha neamhshaolta; aon tionchar gan mhíniú as a dtagann torthaí iontacha; aoibhneas, taitneamh (ceol a chuirfeadh draíocht ort); geasa (cibé draíocht a d'imir sí air)
duine a bhfuil scil san ealaín aige; cleasaí
an ealaín agus an eolaíocht a ghabhann le seoladh eitleáin
ealaín nó ceird na tógála
oilte in ealaíona éagsúla, ilchumasach
ceird nó ealaín an jacaí; marcaíocht capall
biseach a chur dhuine breoite; rud, scéal etc., a chur ina cheart (leigheasfaidh sé sin do chás); ealaín an dochtúra (lucht leighis); cóir feabhsaithe (leigheas ar chasacht); cúiteamh (leigheas ar dhíobháil); cumhacht leighis (tá leigheas sa rud sin, tá leigheas ag Brian); smacht, neart (tá sé crosta ach níl aon leigheas aige air)
eolaíocht agus ealaín na réasúnaíochta
fear atá i gceannas ar dhaoine eile (ag obair do mháistir); múinteoir (máistir scoile); duine sároilte (tá sé ina mháistir ar a cheird); duine a bhfuil céim ar leith ó ollscoil aige (Máistir Ealaíon)
an iarracht a chaitear le rud a dhéanamh (obair throm); tasc, saothar (obair bhaile); fostaíocht (níl aon obair le fáil); rud ar bith a dhéantar nó a tháirgtear, toradh saothair (obair láimhe, obair ealaíne); modh nó mianach oibre (obair shlachtmhar, thútach); dua (le hobair a fuair mé uaidh é); (iol ) na páirteanna oibre in inneall, i gclog etc.
scil nó ealaín an chomhraic le claimhte maola; claíomh maol
obair (chrua) (lá mór saothair); anró, dua (bhí saothar ag baint leis an obair sin); strus anála (tá saothar ort ina dhiaidh); éacht oibre; obair ealaíne nó litríochta; damáiste
oibriú (feirm, glasraí; a shaothrú); forbairt (ag saothrú ealaíon); tuilleamh (ag saothrú airgid, do bheatha); ionramháil, láimhseáil (saothraigh isteach an bád); foghlaim (ag saothrú an bháis); pá, tuarastal (tá saothrú maith aige)
an gnó nó an ealaín a bhaineann le déanamh pictiúr beo
áit le foghlaim ó mhúinteoirí; teach scoile, baill scoile; dream daoine leis na tuairimí céanna (go mór mór i bhfealsúnacht, in ealaín, i gceol etc.); ráth éisc nó ainmhithe farraige (scoil mhuc mara)
cloch luachmhar; aon earra luachmhar (seoda ealaíne)
duine atá oilte sa taobh praiticiúil d'ealaín, de cheird nó de ghairm etc.
a bhaineann le scileanna innealtóireachta nó meicniúla; le heolas oilte speisialta ar ealaín nó ar eolaíocht phraiticiúil; a bhaineann le healaín, ceird etc. ar leith (ar nós alt teicniúil in iris innealtóireachta)
míniú a mheastar a bheith ceart ach gan é a bheith cruthaithe; prionsabail agus príomhsmaointe ábhair, ealaíne, eolaíochta etc.