PHRASES
IN ENGLISH—IRISH DICTIONARY
Addiction to study, science etc., luí m le staidéar, leis an eolaíocht, etc.
To pocket an affront, luí faoi easonóir.
He is ageing, tá an aois ag luí air; tá an seanduine ag teacht air.
He is greatly attached to his work, tá an-luí aige lena chuid oibre.
He lay awake all night, bhí sé ina luí múscailte, ar neamhchodladh, i rith na hoíche.
To lie on the bare ground, luí ar an lompaire.
The sun is set, tá an ghrian ina luí.
(Of ship) On her beam-ends, ina luí ar a taobh.
It was gradually borne in upon him . . ., as a chéile cuireadh ina luí air . . .
v.i. Nau: To bear off from the land, luí amach, coinneáil amach, ón talamh.
To take its bearing on sth., luí ar rud.
v.i.Nau: To beat up, luí isteach le talamh, imeacht le cloch.
He is in bed, (i) tá sé ina luí, tá sé ina chodladh; (ii) (through illness) tá sé ar an leaba.
To go to bed, dul a luí, a chodladh.
Keep to your bed, fan i do luí, fan ar do leaba.
To put a child to bed, leanbh a chur a luí.
As you make your bed so must you lie on it, mar a chóirigh tú do leaba caithfidh tú luí uirthi.
To lag behind, luí siar chun deiridh.
To berth forward, aft, luí i dtosach, i ndeireadh.
I must bear the blame, mise a chaithfeas luí faoi.
I cannot bring myself to believe it, ní féidir liom é a chur ina luí orm féin, ní féidir liom é a chreidiúint.
F: Buckling to, (i) luí m le hobair; (ii) dul i gceann oibre.
My shoe is chafing me, tá an bhróg ag luí orm.
He comprehended the full meaning, chuaigh an bhrí iomlán ina luí air.
To convict s.o. of error, a dhearmad a chur ina luí ar dhuine.
The facts corroborate his statements, tá fírinne an scéil ag luí lena thuairisc air.
He dearly loves his work, tá an-luí aige lena chuid oibre.
To decide s.o. to do sth., a chur ina luí ar dhuine rud a dhéanamh.
Mil: To develop an attack, luí isteach ar ionsaí.
To display a taste for . . ., a thaispeáint go bhfuil luí agat le rud.
He has a distinct preference for ..., tá luí láidir aige le...
He is down with the fever, tá sé ina luí le héagruas.
To keep early hours, luí leis an uan agus éirí leis an éan.
To exert oneself, luí amach ort féin.
He had to exert himself to do it, b'éigean dó luí amach air féin lena dhéanamh.
The play didn't really get me, níor chuaigh an dráma ina luí orm.
My dinner won't go down, tá an dinnéar ag luí ar an gcliabh agam.
To hang out of the window, (i) (of pers.) luí amach thar an bhfuinneog; (ii) (of thg.) bheith ar crochadh amach an fhuinneog.
Parcel hung up in transit, beart atá ina luí in áit éigin faoi bhealach.
I can't get that into his head, ní thig liom sin a chur ina luí air.
To bring sth. home to s.o., rud a chur ina luí ar dhuine.
The hour has come to go to bed, to get up, etc., tá sé in am luí, éirí, etc.
To impress sth. upon s.o., rud a chur ina luí ar dhuine.
I must impress upon you that . . ., ní mór dom a chur ina luí ort go . . .
An impressionable person, duine ar furasta rud a chur ina luí air.
To indulge in drink, luí isteach ar an deoch.
To instil an idea into s.o., smaoineamh a chur ina luí ar dhuine de réir a chéile.
To suffer, pocket, an insult, luí faoi tharcaisne.
I was late (in) going to bed, bhí sé mall ag dul a luí dom.
To lay s.o. low, flat, (i) duine a chur ina luí; (ii) duine a threascairt.