SAINMHÍNITHE AGUS ABAIRTÍ
SAN FHOCLÓIR BEAG
cruach rudaí i mullach a chéile mar a bheadh clocha nó cré; moll, cnap, cúil
dhá shliogán adhmaid nó eabhair a chnagtar i gcoinne a chéile sa lámh mar thionlacan le damhsa, le hamhrán, agus le ceol giotáir
mar a chéile, díreach mar, gan athrú (an áit chéanna; is iad na daoine céanna iad)
ceann leis an gceann eile (aithníonn siad a chéile, mar a chéile iad)
aontas stát nó náisiún a ritheann a ngnóthaí baile féin ach a ghníomhaíonn le chéile i gcúrsaí náisiúnta nó idirnáisiúnta (Stáit Aontaithe Mheiriceá, mar shampla); comhcheangal
ceangal, nasc, focal a cheanglaíonn dhá abairt nó dhá fhocal le chéile (ach agus agus, mar shampla)
is mar a chéile le; ní miste le
neamhchosúil, gan a bheith mar a chéile, éagsúil
fuaim mar a dhéanfadh píosaí miotail nó fiacla á gcuimilt dá chéile
taos tanaí a dhéantar as ábhair mar phlúr agus bhainne a bhualadh ar a chéile
focail a rá (ná labhair air); cumarsáid a dhéanamh, (ní labhraíonn siad le chéile); caint (labhraítear Gaeilge anseo); canadh (mar a labhraíonn an chuach)
siúl ar aon chéim le chéile mar a dhéanann saighdiúirí
cosúil le (mar an eala ar an linn); i gcáilíocht (lena fáil mar chéile); le haghaidh (mar thús ar an obair); de réir (gach dalta mar a oiltear); ar nós (lá mar seo); ar an dóigh (déan mar is ceart é); tuairim ar (míle nó mar sin); an chaoi (sin mar is fearr é); amhail is (mar a bheadh deifir air); toisc, ar an ábhar (mar go bhfuil cúis leis); san áit (mar a bhfuil siad)
is mar a chéile (le), is cuma (le)
ceann de na síolta a fhásann i gcochall ar phlandaí áirithe agus a itear mar ghlasra; an síol sin le chéile
glacadh le duine mar chéile (phós Máire Seán); lánúin a cheangal le chéile mar fhear is bhean (an sagart a phós iad); bainis, searmanas an phósta (dul ar an bpósadh)
fíor sholadach ar mar a chéile a dhá ceann i dtoirt agus i gcló, agus taobhanna dronuilleogacha uirthi
bíomaí nó plainc adhmaid ceangailte dá chéile mar a bheadh urlár ag snámh ar uisce
éirí séimh nó a dhéanamh séimh; h a scríobh i ndiaidh consain sa Ghaeilge agus iad araon a fhuaimniú le chéile mar aon chonsan amháin (Is iad na consain atá i gceist, b, c, d, f, g, m, p, s, t)
gléas gearrtha mar a bheadh dhá lann greamaithe le chéile ina lár
rudaí atá gaolmhar le chéile a chur le chéile (mar shampla, litreacha san oifig shórtála)
píosa lúbtha de shreang mhiotail agus é bioraithe ar a dhá cheann le tiomáint trí leathanaigh pháipéir chun iad a ghreamú le chéile; rud mar é seo (agus déanamh U air) le cur in adhmad chun sreang a fheistiú
plúr fliuch agus é fuinte lena bhácáil mar arán; leacht ramhar greamaitheach chun páipéir etc. a ghreamú dá chéile; aon mheascán bog (taos fiacla)
duilleoga tobac rollta go fáiscthe ar a chéile le caitheamh mar ghal