Install the app »
Foclóir Gaeilge–Béarla
Ó Dónaill, 1977
An Foclóir Beag
Ó Dónaill & Ua Maoileoin, 1991
English–Irish Dictionary
de Bhaldraithe, 1959
Grammar
Pronunciation
dealú
dealús
deamhan
deamhas
dea-mhéin
dea-mhúineadh
déan
déanach
déanaí
déanamh
deann
deannach
deannachtach
déanta
déantóir
déantús
déantúsaíocht
déantúsán
deara
dearadh
dearbh
dearbh-
DEFINITIONS AND PHRASES
IN AN FOCLÓIR BEAG
cáineadh ar dhuine as rud éigin a rinne sé nó a dúirt sé
ceann den dá rud chrua cosúil le cnámh a fhásann ar cheann ainmhithe áirithe (ar nós eallach, fianna etc.); cuach óil; gob (diallaite, ancaire, etc.); gléas ceoil gaoithe (a bhíodh déanta as adharc uair amháin, ach gur gléas miotail atá inniu ann); gléas rabhaidh (i bhfeithicil)
cloch luachmhar a dhéantar as grianchloch
pór gabhar, cat nó coiníní a bhfuil clúmh fada orthu; snáth nó éadach a dhéantar as an gclúmh sin
deoch a dhéantar as feoil nó glasraí a bhruith in uisce, súp, sú
púdar geal a dhéanann cloch aoil dhóite agus a ndéantar moirtéal nó suimint as, nó a úsáidtear in uisce chun ballaí a ghealadh
bia a dhéantar as plúr nó min
ó áit nó ionad (bain as do phóca é, léigh mé as leabhar é, lig as an rang é, d'íoc sí as a tuarastal é, as measc na ndaoine, as gach aird); ó ábhar nó meán nó staid nó foinse (déanta as adhmad, nite as uisce, rinne sí as a stuaim féin é; baisteadh as a athair é); ó raon (as amharc, as éisteacht); i ndíth (as obair, as seilbh, tá sé as a mheabhair); de bharr (labhairt as fearg); dealú (a haon as a dó)
galar a chuireann as d'fheadáin na scamhóg agus a dhéanann análú deacair, múchadh
feithid chealgach cheathaireiteach a dhéanann mil agus céir as ábhar a bhailíonn sí ó bhláthanna
leacht a dhéantar as tarra guail agus a úsáidtear i ndéantús ceimiceán
deoch mheisciúil a dhéantar as braich
píosa airgid déanta de mhiotal; píosa ornáideach miotail a bhronntar ar dhuine as éacht éigin
leann déanta as braich
biotáille a dhéantar as fíon
báúil le duine as fabhar éigin a rinne sé duit
snáth nó éadach a dhéantar as an gclúmh geal a fhásann ar phlanda cadáis
deoch the déanta as pónairí meilte rósta an chrainn chaife (a fhásann i dtíortha teo); bialann bheag
bia déanta as gruth bainne agus é brúite ina mheall crua
min nó plúr déanta as an ngráinne iomlán; arán donn
olann shíodúil an-bhog nó an t-éadach a dhéantar aisti
púdar déanta as pónairí an chrainn cacao; deoch a dhéantar leis an bpúdar seo (Úsáidtear an púdar freisin chun seacláid a dhéanamh)
an chuid de chos an arbhair a fhanann sa talamh tar éis a bhainte; cos arbhair nó féir; feadán caol déanta as páipéar nó plaisteach trína ndiúltar deoch
deoch bhríomhar a dhéantar as toradh
ceann de na hábhair a bhfuil rud déanta astu
miotal an-láidir a dhéantar as iarann agus beagáinín carbóin curtha leis
fíor duine nó ainmhí agus í déanta amach as cloch nó adhmad nó miotal
maróg chruinn déanta as plúr agus geir
déanta as eabhar, de mhianach nó ar nós an eabhair
cruth fir déanta as sneachta
leacht searbh boird, a dhéantar as saghdar, fíon etc., agus a úsáidtear mar phicil torthaí agus mar anlann sailéid
deoch mheisciúil déanta as sú caor fíniúna
taos tanaí a dhéantar as ábhair mar phlúr agus bhainne a bhualadh ar a chéile
deoch láidir a dhéantar as sú na heorna, uisce beatha
duine a dhéanann uirlisí etc. as iarann nó as miotal eile
cnó mór blasta a bhfuil blaosc bhuí air ar dhéanamh báid (Déantar troscán an-deas as adhmad an chrainn ghallchnó)
cheal, in éagmais, in easnamh, de dhíth (gan airgead, gan chosaint, gan déanamh, gan an t-am agam, gan mo chead, gan focal as); i dtaobh le (gan agam ach iad); (leis an diúltach) (dúirt sé liom gan teacht)
fuaim mar a dhéanann leacht aeraithe nuair a dhoirtear as buidéal é; coipeadh
fuaim a dhéantar gan úsáid a bhaint as an teanga ná na fiacla ná na beola (is é sin, gan chonsan) ar nós a, e, i, o, u, gearr nó fada, á n-úsáid leo féin nó le chéile chun fuaim a léiriú
fás fiáin nimhiúil agus gas ballach air; deoch nimhiúil déanta as an bplanda
miotal comónta as a ndéantar cruach; uirlis nó gléas iarainn (iarann smúdála); an chuid d'uirlis atá déanta d'iarann (iarann rotha, iarann tine)
dúchas sa duine nó san ainmhí rudaí áirithe a déanamh astu féin gan mhúineadh gan foghlaim (ar nós mar atá éin óga in ann eitilt)
milseog déanta as bainne ramhar géar agus sú torthaí tríd go minic
éadach déanta as líon
clúdach urláir mín a dhéantar as siúit, ola rois agus púdar coirc
ráiteas, dearbhú (maíomh gaoil le duine); déanamh gaisce (ná bí ag maíomh asat féin); tnúth (ruda do dhuine) (ná maígh a shaol air)
anlann déanta as buíocáin uibheacha agus ola agus fínéagar etc., le haghaidh sailéid nó feola nó éisc
bia bog buí cosúil le him a dhéantar as ola phlandúil
cineál de shubh a dhéantar as oráistí nó seadóga nó torthaí citris eile agus iad bruite le siúcra
cineál de chloch aoil chrua a thógann snas agus a úsáidtear le foirgnimh áirithe a mhaisiú (Déantar dealbha agus ornáidí áille as freisin)
