TORTHAÍ
SAN FHOCLÓIR BEAG
ann1 dob i mbeith (tá an saol ann); beo (nuair a bhí m'athair ann); ar fáil (tá an t-earrach ann); sa láthair (bhíomar ann in am); san áireamh (bhíomar triúr ann); inmhe (nuair a tháinig ann dó); in áit nó go háit áirithe (bhí mé ann roimhe, tá mé ag dul ann) ► níl ann ach is ar éigin (níl ann ach go n-aithním iad) ► ann as beo ar éigin (tá sé ann as)
SAINMHÍNITHE AGUS ABAIRTÍ
SAN FHOCLÓIR BEAG
(déan é ach ná caith an lá leis); taobh amuigh de (ní raibh ann ach an triúr againn; níl ann ach go n-aithním é; ach amháin mé féin); ar acht go (tá sé blasta ach salann a chur air); chomh luath is (ach mise greim a fháil air); murach (ach grásta Dé)
rud nó focail a deirtear; labhairt; guth (d'aithin mé a chaint); abairt, rá (tá cainteanna deasa aige); comhrá (dul chun cainte le duine); aitheasc; óráid (cé a thug an chaint aréir?); ráiteas (is é do chaint féin é); ráfla, iomrá (níl ann ach caint; caint san aer)
séideán (puth anála, ghaoithe, dheataigh); dé (níl ann ach an phuth)
scáth, dorchadas (faoi scáil na gcrann; scáil cuaille ar an talamh); íomhá, samhail (scáil na gcrann san uisce); loinnir ghlé (scáil na gréine); taibhse (níl ann ach a scáil)
léiriú, taispeántas (seó capall; níl aon seó ach é); greann, spórt (bhí seó ceart againn air); scata nó slua mór (bhí seó daoine ann)
scáth, taibhse (níl ann ach a thaise)