SAINMHÍNITHE AGUS ABAIRTÍ
SAN FHOCLÓIR BEAG
fráma ar bhalla le huirlisí a choinneáil ann
bád a choinneáil sa bhall céanna ar an uisce; fanacht ar foluain gan chorraí san aer
meáchan i mbád lena coinneáil socair san uisce
foras ina gcuireann daoine airgead le coinneáil slán dóibh
píosa éadaigh nó ábhair eile le rudaí a choinneáil i gceann a chéile
gan a bheith ábalta rún a choinneáil
píosa éadaigh a chuirtear faoi smig linbh lena bhrollach a choinneáil glan; naprún beag
uirlis le greim docht a choinneáil ar rud
píosa iarainn nó adhmaid le doras nó geata a choinneáil dúnta
aon árthach coinneála d'adhmad, de mhiotal, de chairtchlár etc.
uaim nó siúnta a líonadh chun uisce a choinneáil amach
cupard nó foireann tarraiceán le páipéar nó deasagáin a choinneáil
coinneáil slán, cosaint (teanga, rún, a chaomhnú)
cineál de bhosca chun rudaí a choinneáil nó a iompar ann (cás seod, veidhlín); fráma; áit a gcoinnítear éan nó ainmhí mar pheata
cur i bhfolach, coinneáil faoi rún (an fhírinne a cheilt); cosc (ná ceil a chuid air); séanadh (do mhuintir a cheilt)
soitheach éadomhain le him, bainne, etc. a choinneáil fuar ann
coinneáil daoine de chiníocha difriúla deighilte ó chéile
gaireas chun rudaí a fháscadh agus a choinneáil le chéile, teanntán; cruach mhóna
scolb adhmaid etc. a chuirtear le géag bhriste chun í a choinneáil ina háit
dallamullóg; cleas bréagtha (chuir sé cluain uirthi); smacht (cluain a choinneáil ar do gháirí)
a dhéanamh nó a choinneáil cluthar
coinneáil; taisce, cosaint (rud a chur i gcoimeád); bac, stopadh (leanbh a choimeád ó scoil; ná bí do mo choimeád níos sia); fanacht i (an leaba a choimeád)
faire, cosaint (ag coimhéad an eallaigh); friotháil (do ghnó a choimhéad); súil ghéar a choinneáil ar (an cluiche a choimhéad)
coiléir cheangailte le dhá chú a choinneáil le chéile; dhá ainmhí i gcuing a chéile
beathú, ramhrú; dúiseacht, gríosú (tine a chothú); coinneáil greama (bhí sé ag cothú na háite sin)
bosca nó seomra fuar a gcuirtear bia ann lena choinneáil friseáilte
fuarú; coinneáil bia etc. i gcuisneoir
a bhaineann le coinneáil cuntas; cáiréiseach; freagrach (tusa a bheidh cuntasach ann)
duine atá cáilithe chun cuntais a choinneáil agus a iniúchadh
ball troscáin le héadaí agus gréithe eile tí a choinneáil ann
banc nó balla chun uisce a choinneáil siar
cur fút (in áit); gan corraí (as áit); gan bogadh (go dtarlaíonn rud éigin nó go n-ordaítear a mhalairt); cónaí (tá sé ag fanacht ar an mbaile seo); gan athrú nó aistriú (fan socair; fan fút); foighneamh (fan nóiméad, fan leis is tiocfaidh sé); coinneáil ó (fanacht ón scoil, fanacht amach uaidh)
gléas meicniúil agus lanna rothlacha ann a fhuaraíonn an t-aer; feisteas páipéir, síoda etc. i bhfoirm leathchiorcail a chorraítear anonn is anall leis an lámh chun siolla fionnuar a choinneáil leis an aghaidh
figiúr i gcruth fir a chuirtear ina sheasamh i ngort chun éanlaith a choinneáil ó bharra
airgead a íocann rialtas chun cabhrú le tionscal nó le seirbhís toisc an chabhair sin a bheith ar mhaithe leis an bpobal mór (ar nós airgead a íoctar chun praghas bia a choinneáil íseal)
banda adhmaid nó miotail chun cláir bairille a choinneáil fáiscthe; banda miotail ar chiumhais rotha; roithleán
achrann, greim (chuaigh duán i bhfostú ann); gabháil, breith ar, greamú (fostaigh sa lúb é); duine a thógáil nó a choinneáil i seirbhís; rud a thógáil ar cíos (carr a fhostú)
gabháil déanta air; i ngreim nó in achrann (gafa sa dris); faoi choinneáil (gafa i bpríosún); sáite i (gafa in obair); in áirithe nó faoi sheilbh (tá an líne, an suíochán gafa); gléasta, cóirithe (gafa go foirmiúil); inroinnte ar (tá B gafa in A)
banna leaistice le stoca a choinneáil suas
strapaí guaillí le bríste a choinneáil suas
cur nó coinneáil i ngiúmar
coinneáil duine ina phríosúnach gan triail le linn éigeandála i dtír
breith nó tabhairt ó áit go háit eile (ualach a iompar; píopa ag iompar uisce); caitheamh, tabhairt leat (brat a iompar; ag iompar seoil, ag iompar clainne); coinneáil suas (ballaí ag iompar dín); fulaingt (crá croí a iompar); coinneáil (tá iompar ar dheoch aige); múineadh, béasa (tú féin a iompar i gcomhluadar)
casadh, tiontú (do cheann a iompú); an taobh isteach amach nó an taobh síos suas a thabhairt de rud; cur nó coinneáil uait (fearg a iompú); filleadh (d'iompaigh an slaghdán orm); athrú (d'iompaigh sé bán, ina Chríostaí); camhrú, imeacht géar, searbh (tá an fheoil, an bainne, iompaithe)
duine ar féidir leis roinnt rudaí a choinneáil ag gluaiseacht san aer gan ligean d'aon cheann acu titim
gluaiseacht taobh thiar (lean an carr sin); tóraíocht (lean na madraí é); comhlíonadh (riail, nós a leanúint); roinnt le (leanann contúirt é sin); bheith cosúil le (níor lean sé a athair); cloí, tacú, le (lucht leanúna); coinneáil ar aghaidh le (lean ar do scéal, lean sé dá chúrsa; lean leat, ort)
mac léinn sinsearach a chuidíonn le múinteoir smacht a choinneáil ar ranganna etc.; gléas seiceála ar rudaí áirithe a bhaineann le seirbhísí cumarsáide nó tráchtála
tachtadh (múchta ag teas, ag slaghdán); cur as, cur amach (mhúch sé an tine); cosc (múchfaidh sé sin do thart); cosc anála de cheal aeir (bá is múchadh ort!); suncáil (múchta i bhfiacha); maolú (glór múchta); coinneáil siar (deora a mhúchadh); asma (tá an múchadh ag cur air)
ball gan muinchillí a chaitear chun tosaigh ar an gcorp chun fliuchán nó salachar a choinneáil ón éadach